مجله خبری مساجد

فرصت و جای
سازه بر منابع تاریخی، حادثه مباهله بعد از مهاجرت فرستاده به مدینه فیس داده میباشد؛[۱۴] البته درباره سال و روز آن نظرها مختلفی وجود دارااست. روضه خوان موثر (درگذشت ۴۱۳ق) مجال وقوع مباهله را بعد از فتح مکه (سال هشتم قمری) دانسته میباشد.[۱۵] در تاریخ طبری (تألیف ۳۰۳ق) سال دهم قمری مذکور میباشد.[۱۶] به گفته محمد محمدی ری‌شهری (درگذشت ۱۴۰۱ش) در کتاب فرهنگ و تمدن‌طومار مباهله، دارای اسم و رسم تاریخ‌نگاران این روی داد را مرتبط با سال دهم و بعضا از آن ها سال نهم قمری مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شمرده‌اند.[۱۷]

درباره روز مباهله نیز ایده ها مختلفی وجود دارااست؛ مانند ۲۱،[۱۸] ۲۴ [۱۹]و ۲۵ ذی‌الحجه.[۲۰] روضه خوان انصاری، ۲۴ ذی‌الحجه را حیث معروف می داند.[۲۱] همینطور در کتاب‌های دعا، برای روز ۲۴ ذی‌الحجه اعمالی نام برده میباشد.[۲۲] روحانی عباس قمی، در مفاتیح‌الجنان این انجام را آورده میباشد که به عنوان مثال آن‌ها دعا، غسل و روزه رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۲۳]

جای
اتفاق مباهله در مدینه صورت داده میباشد؛ البته جای ظریف آن معلوم وجود ندارد. در اطراف بقیع، مسجدی به اسم مسجد مباهله و مسجدالاجابه شناخته می گردد[۲۴] که زائرانْ آن را به‌تیتر جای مباهله زیارت می‌نمایند؛[۲۵] ولی میگویند در منابع تاریخی، از مسجدی به‌این اسم حافظه نشده میباشد.[۲۶] محمدصادق نجمی (درگذشت ۱۳۹۰ش) مولف شیعه، اعتقاد دارد، این مسجد ارتباطی با مباهله ندارد و این خطا را ناشی از همانندی معنی اجابه و مباهله و نیز صحبت ابن‌مشهدی میداند که به نماز تلاوت در مسجد مباهله پیشنهاد نموده است.[۲۷] ابن‌مشهدی (درگذشت ۶۱۰ق) در کتاب المزار، از مسجد مباهله حافظه کرده و به تلاوت نماز در آن پیشنهاد کرده است.[۲۸] به گفته محمدصادق نجمی، انگیزه اینکه در جای مباهله مسجدی سازه نشده این میباشد که فرستاده(ص) دراین جا نماز نخوانده میباشد و مسلمانها در جای ‌هایی که نماز قرائتِ رسول قطعی بوده، مسجد آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می‌ساختند.[۲۹]

کتاب‌ها و اثر ها هنری

نگارگری حادثه مباهله در ورژن‌ای از کتاب آثارالباقیه نوشته ابوریحان بیرونی (تاریخ نگارش ورژن: ۷۰۷ق)[۳۰]
درباره رخداد مباهله کتاب‌هایی مندرج میباشد که بعضی عبارت‌اند از:

منبع‌شناسی اتفاق مباهله، نوشته محمدعلی عسگری و محمدعلی نجفی: این کتاب که در سال ۱۴۰۱ش منتشر گردیده، حدود ۸۰ کتاب، ۲۵ نقطه پایان‌طومار، صد نوشته‌ی علمی و یک‌سری منبع قابل انعطاف‌افزاری و رسانه‌ای به لهجه‌های متفاوت، در این باره معرفی نموده است.[۳۱]
فرهنگنامه مباهله (روشی در تقابل با دگراندیشان) تاثیر محمد محمدی ری‌شهری و دیگر افراد: در‌این تاثیر، گزارشی از اتفاق افتاد مباهله براساس نقل فخررازی (درگذشت ۶۰۶ق) مفسر اهل‌سنت و روضه خوان موثر (درگذشت ۴۱۳ق) متکلم شیعه آمده میباشد. همینطور احتجاج‌های اهل‌بیت به آن و نیز آداب روز مباهله اورده شده میباشد. انتشارات دارالحدیث این تاثیر را در سال ۱۳۹۵ش در ۱۵۴ کاغذ منتشر نموده است.[۳۲]
مباهله در مدینه، تاثیر لویی ماسینیون: این کتاب در سال ۱۳۷۸ش، با ترجمه و پیشگفتارٔ محمود افتخارزاده، در انتشارات رسالت مداد منتشر شد‌ه‌است.
مباهله صادقین تاثیر سید محمد علوی، قم، نغمات، ۱۳۸۳ش.
اثرها منتخب فستیوال ادبی مباهله: اولیه تاثیر غیروابسته ادبی در قضیه مباهله به شمار می‌رود و گزیده‌ای از اثر ها رسول‌گردیده به فستیوال ادبی مباهله را در بر دارااست. این کتاب در دو قسمتِ «شعر» و «نثر ادبی» تهیه و تنظیم شد‌ه‌است.[۳۳]

فرصت و جای
سازه بر منابع تاریخی، حادثه مباهله بعد از مهاجرت فرستاده به مدینه فیس داده میباشد؛[۱۴] البته درباره سال و روز آن نظرها مختلفی وجود دارااست. روضه خوان موثر (درگذشت ۴۱۳ق) مجال وقوع مباهله را بعد از فتح مکه (سال هشتم قمری) دانسته میباشد.[۱۵] در تاریخ طبری (تألیف ۳۰۳ق) سال دهم قمری مذکور میباشد.[۱۶] به گفته محمد محمدی ری‌شهری (درگذشت ۱۴۰۱ش) در کتاب فرهنگ و تمدن‌طومار مباهله، دارای اسم و رسم تاریخ‌نگاران این روی داد را مرتبط با سال دهم و بعضا از آن ها سال نهم قمری مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد شمرده‌اند.[۱۷]

درباره روز مباهله نیز ایده ها مختلفی وجود دارااست؛ مانند ۲۱،[۱۸] ۲۴ [۱۹]و ۲۵ ذی‌الحجه.[۲۰] روضه خوان انصاری، ۲۴ ذی‌الحجه را حیث معروف می داند.[۲۱] همینطور در کتاب‌های دعا، برای روز ۲۴ ذی‌الحجه اعمالی نام برده میباشد.[۲۲] روحانی عباس قمی، در مفاتیح‌الجنان این انجام را آورده میباشد که به عنوان مثال آن‌ها دعا، غسل و روزه رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد میباشد.[۲۳]

جای
اتفاق مباهله در مدینه صورت داده میباشد؛ البته جای ظریف آن معلوم وجود ندارد. در اطراف بقیع، مسجدی به اسم مسجد مباهله و مسجدالاجابه شناخته می گردد[۲۴] که زائرانْ آن را به‌تیتر جای مباهله زیارت می‌نمایند؛[۲۵] ولی میگویند در منابع تاریخی، از مسجدی به‌این اسم حافظه نشده میباشد.[۲۶] محمدصادق نجمی (درگذشت ۱۳۹۰ش) مولف شیعه، اعتقاد دارد، این مسجد ارتباطی با مباهله ندارد و این خطا را ناشی از همانندی معنی اجابه و مباهله و نیز صحبت ابن‌مشهدی میداند که به نماز تلاوت در مسجد مباهله پیشنهاد نموده است.[۲۷] ابن‌مشهدی (درگذشت ۶۱۰ق) در کتاب المزار، از مسجد مباهله حافظه کرده و به تلاوت نماز در آن پیشنهاد کرده است.[۲۸] به گفته محمدصادق نجمی، انگیزه اینکه در جای مباهله مسجدی سازه نشده این میباشد که فرستاده(ص) دراین جا نماز نخوانده میباشد و مسلمانها در جای ‌هایی که نماز قرائتِ رسول قطعی بوده، مسجد آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد می‌ساختند.[۲۹]

کتاب‌ها و اثر ها هنری

نگارگری حادثه مباهله در ورژن‌ای از کتاب آثارالباقیه نوشته ابوریحان بیرونی (تاریخ نگارش ورژن: ۷۰۷ق)[۳۰]
درباره رخداد مباهله کتاب‌هایی مندرج میباشد که بعضی عبارت‌اند از:

منبع‌شناسی اتفاق مباهله، نوشته محمدعلی عسگری و محمدعلی نجفی: این کتاب که در سال ۱۴۰۱ش منتشر گردیده، حدود ۸۰ کتاب، ۲۵ نقطه پایان‌طومار، صد نوشته‌ی علمی و یک‌سری منبع قابل انعطاف‌افزاری و رسانه‌ای به لهجه‌های متفاوت، در این باره معرفی نموده است.[۳۱]
فرهنگنامه مباهله (روشی در تقابل با دگراندیشان) تاثیر محمد محمدی ری‌شهری و دیگر افراد: در‌این تاثیر، گزارشی از اتفاق افتاد مباهله براساس نقل فخررازی (درگذشت ۶۰۶ق) مفسر اهل‌سنت و روضه خوان موثر (درگذشت ۴۱۳ق) متکلم شیعه آمده میباشد. همینطور احتجاج‌های اهل‌بیت به آن و نیز آداب روز مباهله اورده شده میباشد. انتشارات دارالحدیث این تاثیر را در سال ۱۳۹۵ش در ۱۵۴ کاغذ منتشر نموده است.[۳۲]
مباهله در مدینه، تاثیر لویی ماسینیون: این کتاب در سال ۱۳۷۸ش، با ترجمه و پیشگفتارٔ محمود افتخارزاده، در انتشارات رسالت مداد منتشر شد‌ه‌است.
مباهله صادقین تاثیر سید محمد علوی، قم، نغمات، ۱۳۸۳ش.
اثرها منتخب فستیوال ادبی مباهله: اولیه تاثیر غیروابسته ادبی در قضیه مباهله به شمار می‌رود و گزیده‌ای از اثر ها رسول‌گردیده به فستیوال ادبی مباهله را در بر دارااست. این کتاب در دو قسمتِ «شعر» و «نثر ادبی» تهیه و تنظیم شد‌ه‌است.[۳۳]